30
SEP
2020

Verkiezingsmanifest profielorganisaties; pleidooi voor meer pedagogisch perspectief

30-09-2020 | De gezamenlijke profielorganisaties hebben een manifest geschreven in het licht van de tweede kamerverkiezingen van maart volgend jaar. In dat kader delen we graag de blog van Berend Kamphuis, voorzitter CvB van Verus. Hij schrijft een pleidooi voor meer pedagogisch perspectief in het onderwijs, de kernstrekking uit het manifest.


Pleidooi voor meer pedagogisch perspectief op onderwijs

Blog Berend Kamphuis

Het onderwijs in Nederland heeft veerkracht. Dat bleek de afgelopen maanden. Nieuwe manieren van werken en digitalisering werden werkelijkheid. Het ‘nieuwe onderwijs’ stond bij verreweg de meeste scholen snel op de rails. De brede waardering was terecht, net als de voelbare beroepstrots. Er leven echter ook zorgen bij scholen. Problemen die er voor de coronacrisis ook al waren, komen door die crisis extra scherp aan het licht. Denk aan de blinde vlek van de kansenongelijkheid. Denk aan de eenzijdige aandacht voor objectief meetbare prestaties, een recept voor blikvernauwing.

Politieke partijen zullen voor deze problemen oplossingen willen schetsen in hun verkiezingsprogramma’s. In maart 2021 kan Nederland namelijk weer naar de stembus voor de verkiezingen van de Tweede Kamer. De voorbereidingen voor deze verkiezingen zijn al in volle gang. De politieke partijen hebben commissies ingesteld die de kandidatenlijsten samenstellen en de verkiezingsprogramma’s schrijven.

Kernboodschap: meer ruimte voor pedagogisch perspectief op onderwijs
Verus en de andere profielorganisaties (VOS/ABB, VBS, VGS, LVGS en ISBO) vinden dat er meer balans moet komen in (de verschillende perspectieven op) het onderwijs. Er wordt op dit moment een brede discussie over de toekomst van het onderwijs gevoerd. De profielorganisaties onderstrepen het belang van structurele, doelgerichte investeringen in het onderwijs. Het rapport van McKinsey over de toereikendheid van de bekostiging maakt dat duidelijk.

Toch vertellen zulke rapporten hooguit de helft van het verhaal. Doelmatigheid is belangrijk, maar er is veel kostbaars in het onderwijs dat niet te vangen is in het schema van kosten en baten, investering en resultaat, doel en opbrengst. Verus en de andere profielorganisaties vragen daarom om een publieke herwaardering van het pedagogische perspectief op onderwijs. Wat hebben kwalificatie en socialisatie voor zin, als ze niet gestalte krijgen in de persoon van de leerling, die van binnen uit weet om te gaan met zijn vrijheid en zijn verantwoordelijkheid? Voor die opdracht hebben scholen -publiek gewaardeerde- ruimte nodig, vanuit hun eigen idealen en opvattingen. Die ruimte wordt nu nog veel te veel gezien als een onschuldig speelhoekje. ‘Baat het niet, dan schaadt het niet.’

  1. Werk aan onderwijskwaliteit vanuit een pedagogisch perspectief
    Hoe dat pedagogisch perspectief er concreet uitziet in de praktijk? Neem bijvoorbeeld het begrip onderwijskwaliteit. Het wordt vaak uitgedrukt in termen van doelmatigheid en effectiviteit. Hierdoor raakt de intrinsiek pedagogische opdracht van scholen op de achtergrond. Het is daarom nodig dat de balans wordt hersteld waardoor scholen nog meer in staat worden gesteld te werken aan kwalitatief goed onderwijs. Het begrip kwaliteit moet verbreed en verdiept worden. De overheid zou daarom scholen de ruimte moeten geven om het horizontale toezicht (door middel van visitaties) uit te breiden en te versterken.
  2. Maak een lerarenagenda met aandacht voor de pedagogische ruimte
    Een ander voorbeeld is de lerarenagenda. De kern van de pedagogische ruimte zit tenslotte in de relatie tussen de leerling en leraar. Scholen worden ook in de komende jaren geconfronteerd met een lerarentekort. Naast structurele investeringen en regionaal maatwerk is daarom in de komende periode ook inzet nodig om de professionele, pedagogische ruimte te versterken.
  3. Geef ruimte om de beweging naar inclusiever onderwijs vorm te geven
    Tenslotte vinden we het van belang om de beweging naar inclusiever onderwijs vorm te geven. Wij geloven in een onderwijsstelsel waarin alle kinderen samen leren leven en breed gevormd worden en iedereen welkom is ongeacht talent of beperking. Jonge kinderen verdienen niet pas aandacht in het onderwijs als alle achterstanden eerst zijn gerepareerd. Ouders willen dat hun kind de aandacht en zorg krijgt die het verdient en nodig heeft. De profielorganisaties roepen daarom de politieke partijen op om dit onderwijsstelsel mogelijk te maken door meer aandacht te besteden aan sociale inclusie binnen het onderwijs en daarvoor ruimte te geven in regelgeving voor scholen.

 

Doe mee!
Verus en de andere profielorganisaties willen met deze gezamenlijke standpunten om ruimte vragen voor scholen om vanuit diversiteit en eigenheid kwalitatief goed onderwijs te kunnen bieden. Zowel in de politiek als in het onderwijs. Daarom organiseren de partijen in de komende maanden verschillende bijeenkomsten/sessies.

 

Het volledige manifest is hier te lezen.