12
NOV
2020

Onderwijs op Guido: midden in de samenleving

Bijzonder onderwijsconcept ‘in the spotlights’

NIEUWSBRIEF NOV | Het Guido in Arnhem is een kleine vo-school van ongeveer 200 leerlingen. De school kenmerkt zich door haar kleinschalige karakter waarin alle leerlingen persoonlijk gekend worden en een leer- en werkgemeenschap vormen met docenten, medewerkers en ouders. Dit jaar bestond de school 40 jaar, een mijlpaal. Toen de school startte was ze gehuisvest in de historische villa Sonsbeek, een solitaire plek in een prachtig stadspark. Nu zijn we gehuisvest in een verouderd schoolgebouw midden in de Geitenkamp, een sociaal arme wijk. Dat tekent onbedoeld de ontwikkeling van de school, van een gereformeerde school binnen een sterk verzuilde samenleving naar een school die het als haar roeping ziet om vanuit de eigen christelijke identiteit van betekenis te zijn voor de wijk, de stad Arnhem en de regio.

Maatschappelijke diensttijd
De maatschappelijke betrokkenheid van de school is duidelijk zichtbaar in de maatschappelijke diensttijd (MTD) die leerlingen gedurende hun schooltijd kunnen invullen. Op dinsdag- en donderdagmiddag hebben leerlingen de ruimte om buiten de school aan de slag te gaan bij uiteenlopende maatschappelijke organisaties in de stad. Een MDT-pionier van Tijd voor Actie bemiddelt daarbij. Zo kunnen leerlingen werken met demente bejaarden, op een zorgboerderij of meewerken in de wereldwinkel. Samen met de betrokken organisatie worden leerdoelen opgesteld die de leerling in het persoonlijke portfolio vastlegt. Het gaat erom dat leerlingen gedurende hun schooltijd ontdekken wie zij zelf zijn, wat ze kunnen (en wat niet) èn op welke wijze ze verantwoordelijkheid kunnen dragen in de samenleving. Daarmee is MDT geen vrijblijvend extraatje maar een vast onderdeel van ons curriculum.

Voorbeeld MDT-traject
Loïs en Chavon zitten in 2019 in Havo 5 en doen hun profielwerkstuk over geschiedenis, met als thema ‘De toekomst van herdenken’. Ze doen hun MDT bij de Gemeente Arnhem, waar ze samen met twee begeleidende ambtenaren de voorbereidingen doen van de herdenkingsmaaltijden in het kader van ‘75 jaar Slag om Arnhem’. Voor hen een leerzame inkijk in de lokale politiek en een manier om het proces rondom hun profielwerkstuk tot een onvergetelijke ervaring te maken. Zie hier een filmpje, waarin deze leerlingen over hun ervaringen vertellen. Ook Mees (vmbo 3) en Anna (havo 4) doen daar hun verhaal.

Verbinding met de wijk
Door de projecten die we uitvoeren tijdens maatschappelijke diensttijd is er ook meer verbinding ontstaan tussen de school en de Geitenkamp. In het verleden wachtten jongeren uit de wijk onze leerlingen soms bij de bushalte op en leidde dat tot incidenten. Nu zetten we ons als school actief in voor de wijk, brengen leerlingen kerstattenties rond en organiseren we ontmoetingen tussen jongeren in de wijk en onze scholieren. Dit schooljaar werken we mee aan een cursus basisvaardigheden voor de bewoners van de Geitenkamp. Deze cursus, opgezet vanuit het wijkcentrum, richt zich op volwassenen zonder baan en startkwalificatie. Doelstelling is om deze bewoners in een schoolse omgeving te ontvangen waarbij onze leerlingen meehelpen met de catering èn het huiswerk. Op deze manier leren jongeren om buiten de eigen context relaties te bouwen en verschillen te overbruggen. Wat ons betreft is dit het hart van burgerschapsvorming. Dus niet het zoveelste vak in een curriculum met veel politieke discussie over de verplichte inhouden. Burgerschap leer je niet in de klas maar ìn de maatschappij. Wat we als school willen is dat we leerlingen uitdagen om de eigen identiteit te ontdekken en daarin stevig te wortelen. Dat vraagt veel van docenten!

Erik-Jan Hakvoort, projectleider MDT Guido Arnhem
De kern van MDT is dat jongeren vrijwillig iets doen voor een ander of voor de samenleving, waarbij ze zichzelf en hun eigen talenten leren ontdekken en dat doen in verbinding met andere mensen, leeftijdsgroepen en/of culturen. De MDT beoogt dus voor een deel dezelfde dingen als die wij vanuit het onderwijsveld beogen met socialisatie en vorming van leerlingen. In het onderwijs wint de focus op cijfers en diploma’s het nog altijd van maatschappelijke vorming en persoonlijke ontwikkeling. Aandacht voor persoonsvorming en socialisatie spreken niet vanzelf. Onze ambitie is om de focus op kwalificatie te verleggen richting persoonsvorming en socialisatie in het voortgezet onderwijs.

Identiteit
De ontwikkeling van de brede identiteit van leerlingen mag wat ons betreft veel meer aandacht krijgen, naast de kwalificerende functie van het voortgezet onderwijs. Als je midden in de samenleving wilt staan, vraagt dat om kleur bekennen, een herkenbaar eigen verhaal startend bij onze eigen bron. We beginnen tijdens onze eigen studiedagen daarom steevast met gesprek over persoonlijke identiteit: waar staan we zelf als het gaat om onze wortels en welke rol kunnen we innemen naar onze leerlingen toe. Opvallend is dat dit binnen onze school geen gemeengoed was. Identiteit was daarin een (te) vanzelfsprekend gegeven. In die zin betekent de ontwikkeling van de school ook een ontwikkeling van onze eigen professionele identiteit. Op dit punt is er beslist nog veel te leren met elkaar! Een proces dat we graag met de Guido-locaties in Amersfoort en andere partners aangaan vanuit de nieuwe vragen die de samenleving aan ons stelt.

Janine van Drieënhuizen, directeur Guido Arnhem

MDT op Guido