NIEUWSARCHIEF

Nieuwsbrief – editie 4 (dec 2019)
Nieuwsbrief – editie 3 (juni 2019)
Nieuwsbrief – editie 2 (maart 2019)
Nieuwsbrief – editie 1 (nov 2018)
Nieuwsbrief – editie 0 (juni 2018)

 

 

Onderwijs op Guido: midden in de samenleving

NIEUWSBRIEF NOV | Het Guido in Arnhem is een kleine vo-school van ongeveer 200 leerlingen. De school kenmerkt zich door haar kleinschalige karakter waarin alle leerlingen persoonlijk gekend worden en een leer- en werkgemeenschap vormen met docenten, medewerkers en ouders. Dit jaar bestond de school 40 jaar, een mijlpaal. Toen de school startte was ze gehuisvest in de historische villa Sonsbeek, een solitaire plek in een prachtig stadspark. Nu zijn we gehuisvest in een verouderd schoolgebouw midden in de Geitenkamp, een sociaal arme wijk. Dat tekent onbedoeld de ontwikkeling van de school, van een gereformeerde school binnen een sterk verzuilde samenleving naar een school die het als haar roeping ziet om vanuit de eigen christelijke identiteit van betekenis te zijn voor de wijk, de stad Arnhem en de regio.

Sterke schoolmerken die hun identiteit (voor)leven

NIEUWSBRIEF NOV | De laatste LVGS-nieuwsbrief; een mooie gelegenheid om eens terug te kijken naar aanleiding, proces en opbrengsten van het project ‘Identiteit als Sterk Merk’. Een merk – of misschien wel meerdere schoolmerken – dat/die vandaag de dag sterk genoeg is/zijn om op te gaan in Verus, een groter verband van scholen met een christelijke identiteit. De unieke eigenheid van de LVGS-scholen wordt niet meer (voornamelijk) geborgd in statuten en richting, maar is zichtbaar in schoolbeleid, werkwijze en in de manier van denken en doen van iedereen die in de scholen werkzaam is.

Column | Transformatie van het Christelijk Onderwijs

Door Martin Jan de Jong, CvB Greijdanus

NIEUWSBRIEF NOV | Als ik me probeer te verplaatsen in de mensen die ruim 60 jaar geleden startten met het Gereformeerd Voortgezet Onderwijs in Oost Nederland, dan heb ik naast heel veel andere dingen, heel veel bewondering. Ze stonden voor iets. Ze moesten ongelooflijk pionieren. Werken in grote onzekerheid. Ik hoor van directeuren die op hun brommertje alle gezinnen die in aanmerking kwamen voor de school in een wijde omtrek om de school bezochten om zo de school overeind te houden. Ouders en kinderen brachten grote offers voor deze vorm van onderwijs, in tijd en geld.

Community: navolging en doorgeven

NIEUWSBRIEF NOV | Een veelkleurige vereniging zijn: het is een uitdaging van formaat. Aan de ene kant betekent dit het vormen van een sterk collectief rond de vrijheid van onderwijs, aan de andere kant betekent dit ook het vormen van ‘herkenbare’ netwerken. Deze vragen speelden een belangrijke rol in het proces van het opgaan van LVGS in Verus. Hoe vorm je een herkenbaar netwerk? Wat is dan de gemeenschappelijke kern? Met deze vragen zijn we (kerngroep van schoolbesturen én Verus-adviseurs) in de afgelopen maanden aan de slag gegaan.

Column | Vertrouwen in de toekomst, respect voor het verleden!

NIEUWSBRIEF NOV | Geloof jij in de toekomst van het christelijk onderwijs in Nederland? Zie je die toekomst met vertrouwen tegemoet of juist met onzekerheid? En… is er toekomst voor onze LVGS-scholen in onze veranderende- en dynamische samenleving? Laat ik maar meteen duidelijk en helder zijn. Volgens mij gaan we sowieso een hoopvolle toekomst tegemoet als christen. Jezus geeft ons altijd perspectief, al kan het leven soms zwaar zijn. Dat ervaar je juist nu in deze coronatijd.

Interview | Een jongen uit Emmen wordt voorzitter

Marnix Niemeijder in gesprek met Berend Kamphuis, voorzitter van het college van bestuur van Verus

NIEUWSBRIEF NOV | Eerst hoor ik Berends stem, dan, even later, zie ik zijn gezicht op mijn beeldscherm. Ik zie in zijn oogopslag vriendelijkheid, maar ook iets van alertheid. Zo ook zijn stem: een timbre waar rust en doordachtheid in doorklinken, maar op gezette tijden ook hartstocht. Een stem die ‘luistert’, maar ook een punt wil maken. Wie is Berend Kamphuis? Het is in ieder geval iemand die veel van zijn ervaringen deelt. Daarbij merk je gaandeweg dat dat niet alleen komt omdat hij een goed geheugen heeft. Het sluit ook aan bij de waarde die hij toekent aan de concrete ervaring, de praktijk van het concrete leven.

Vorming ‘zichtbaar’ maken

NIEUWSBRIEF NOV | Mensen worden gevormd door ervaringen in het leven. Je kunt dat organiseren, door leerlingen een ervaring te laten opdoen en ze er vervolgens op te laten reflecteren. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan, want reflecteren: hoe doe je dat? Wij kwamen een methode op het spoor die eigenlijk heel goed past bij vormende ervaringen: de rubrics. Deze werkwijze is door Remmert Daas van de UvA uitgewerkt voor reflectie op burgerschapsvorming. In dit artikel lees je hoe we bij GSR hier gebruik van hebben gemaakt.

Verus en LVGS kiezen voor versterking diversiteit onderwijs

09-10-2020 | Het Landelijk Verband van Gereformeerde Schoolverenigingen (LVGS) zal opgaan in Verus, de vereniging van katholiek en christelijk onderwijs. Dat staat in een overeenkomst ondertekend door de voorzitters van beide organisaties tijdens de algemene ledenvergadering van LVGS op vrijdag 9 oktober 2020. In een tijd waarin vanzelfsprekendheden verdwijnen, identiteitsvraagstukken complexer zijn en er kansen ontstaan in de samenwerking met andere christelijke schoolbesturen heeft LVGS ervoor gekozen om op te gaan in Verus. Die organisatie verenigt schoolbesturen rond de vrijheid van onderwijs en kent een diverse achterban met veel identiteitskleuren. Binnen dit sterke collectief wordt actief ingezet op het oprichten én versterken van netwerken, waarin schoolbestuurders en schoolleiders elkaar inspireren en kennis en ervaringen delen.

Sluitstuk en nieuw begin

Door Marnix Niemeijer, voorzitter LVGS

09-10-2020 | Het tekenen van de overeenkomst tussen LVGS en Verus vandaag is het sluitstuk van een proces dat jaren geleden begonnen is. Je zou als begin het moment kunnen noemen waarop LVGS besloot van een vereniging met een landelijk bureau een netwerk te worden. Dat was in 2011. Toen werd ook besloten om een structurele samenwerking te zoeken met Verus (dat toen nog De Besturenraad Protestants-Christelijk Onderwijs heette). Die samenwerking kreeg een gezicht doordat de voorzitter van LVGS (op dat moment de enige in dienst zijnde betaalde kracht) kantoor ging houden bij Verus. Ook doordat hij deelnam aan interne Verus overleggen, zoals het belangenbehartigersoverleg. Verder verzorgde Verus een aantal financieel-administratieve diensten voor LVGS. De structurele samenwerking werd tenslotte ook zichtbaar in het creëren van een dubbellidmaatschap: alle LVGS-leden werden ook lid van Verus. Zo kregen de LVGS-scholen toegang tot de inhoudelijke en zakelijke dienstverlening van Verus.

Een Auctor® in het Voortgezet Onderwijs

NIEUWSBRIEF JUNI | Greijdanus, een school voor Voortgezet Onderwijs met vier vestigingen in het Oosten van Nederland, neemt het initiatief om per 1 augustus a.s. te starten met een Auctor®. Daarvoor kiezen we het thema ‘Brede vorming’. Dit is voor zover wij weten uniek in Nederland. Een Auctor® is het equivalent in het Voortgezet Onderwijs van de Practor en de Lector in respectievelijk het MBO en HBO. Greijdanus ziet de noodzaak en mogelijkheden voor deze rol in het VO. Gelet op de ontwikkelingen in de eigen school en de bredere maatschappelijke ontwikkelingen is het onderwerp ‘Brede vorming’ een speerpunt. Auctoren zullen op veel meer plekken in het Voortgezet Onderwijs een plek moeten krijgen.

Interview | Veiligheid om onveiligheid aan te durven

Marnix Niemeijer in gesprek met Kees Klapwijk, bestuurder van GSR

NIEUWSBRIEF JUNI | Op het afgesproken tijdstip verschijnt Kees via Microsoft Teams op mijn laptop. Het is de dag nadat de VO-scholen weer zijn opengegaan. Leerlingen die weer op school zijn; een vertrouwd en goed gevoel geeft dat. Tegelijk, de 1,5 meter richtlijn zorgt voor een heel andere logistiek en dynamiek in school: er is sprake van een soort verkeerscirculatieplan en er lopen veel minder leerlingen door de gangen. Met Kees komt ook de achtergrond in beeld. Linksachter hem hangt een kleurrijke doek, die uit Zimbabwe komt. Kees heeft wat met zuidelijk Afrika. Die andere werelden, met al hun kleuren, zeggen iets over Kees. Wie Kees een beetje kent, ziet en hoort door zijn gedrag heen dat hij nieuwsgierig is naar de ander, naar wat anders is. Het is door zijn levensgang onderdeel van zijn karakter geworden.

Reflecteren op vorming

Door: Verkenningsgroep Vorming VO

NIEUWSBRIEF JUNI | Vanuit de Verkenningsgroep Vorming VO vestigen we deze keer graag de aandacht op reflectie op vorming. Als je, met het oog op schoolontwikkeling en/of verantwoording, wil reflecteren op brede vorming: waar richt die reflectie zich dan op? En hoe kan je leerlingen zelf stimuleren om te reflecteren op hun vormingsprocessen? We ontwikkelden een ‘Kader voor reflectie’: een helder geordend overzicht van de inhouden waarop de reflectie op vorming in het christelijk onderwijs zich kan richten. Berber Vreugdenhil doet promotieonderzoek onder (oud)leerlingen van vijf christelijke VO-scholen; met veel elementen uit dit Kader voor reflectie bevraagt zij op kwantitatieve en kwalitatieve wijze de leerlingen op hun eigen vormingsprocessen (t.a.v. de relatie met God, met zichzelf, met anderen en met de wereld) en de rol die de school daarin heeft gespeeld.

Column | De onmisbare(ken)bare opvangfunctie van het basisonderwijs

Door: Antoinette Heijink

NIEUWSBRIEF JUNI | Nu de scholen weer helemaal open zijn, naar school gaan weer bijna normaal lijkt, heb ik behoefte aan de noodrem te trekken… Wat hebben we nu geleerd van deze bijzondere Coronatijd? We leerden onder andere dat er kinderen zijn die verrassend goed gedijen bij de rust van goed onderwijs op afstand. En dat de Centrale Eindtoets niet persé nodig is om de basisschool goed af te ronden. Ook dat het niet meevalt voor een leerkracht om bij het geven van thuisonderwijs net zoveel uren op z’n billen te zitten als kinderen anders in de klas doen… Een andere les die de Coronacrisis ons leerde overstijgt het schoolniveau en gaat over de onmiskenbare opvangfunctie van het basisonderwijs.

De rol van zonde, kwaad en gebrokenheid in de onderwijscontext

Partnerschap TU Kampen & LVGS

NIEUWSBRIEF JUNI | Zonde, het kwaad, gebrokenheid: zijn dat nou termen die belangrijk zijn voor het onderwijs? Onderwijs wil bijdragen aan ontwikkeling, aan groei en het tot bloei komen van kinderen en jongeren. Het is iets positiefs. Het christelijke geloof spreekt echter ook van zonde, kwaad en gebrokenheid in de schepping en in ons leven. Dat dat een realiteit is waar we niet omheen kunnen. Is het belangrijk om daar oog voor te hebben in de omgang met jongeren, in je visie op onderwijs? Lees meer over een van de projecten als onderdeel van het partnerschap TU Kampen en LVGS.

Column | Vaak ben je te bang

Door: Arnoud Messelink, n.a.v. de conferentie ‘Naar inclusiever onderwijs’ die in februari plaatsvond in Het Spant in Bussum
NIEUWSBRIEF JUNI | Zo’n 16 jaar geleden werd ik als leerkracht van groep 8 benaderd door een moeder. Zij vroeg of het mogelijk was om haar meervoudig gehandicapte zoon voor een aantal uren per week mee te laten doen met mijn groep. Oef… daar moest ik even over nadenken. Ik weet nog dat ik veel beren op de weg zag. Ik had er geen ervaring mee. Ik had er geen verstand van. Ik wist niet hoe de andere kinderen zouden reageren. Ik had geen idee hoe het organisatorisch allemaal moest. Ik wist niet hoe ik met hem moest communiceren. En verschonen zag ik absolúút niet zitten.

Wet Kwint/Westerveld aangenomen in Tweede Kamer

17-12-2019 | Scholen mogen leerlingen niet meer uitsluiten van een schoolreisje of buitenlandse reis als de ouders de vrijwillige ouderbijdrage niet kunnen betalen. Met een wetsvoorstel waarin dit wordt geregeld heeft de Tweede Kamer vanmiddag ingestemd. De scholen moeten dit ook expliciet vermelden in de schoolgids. Volgens de Kamerleden Westerveld (GroenLinks) en Kwint (SP), die het wetsvoorstel schreven, levert de vrijwillige ouderbijdrage nu te veel sociale druk op bij ouders die dit niet kunnen betalen. Ook bevordert het de ongelijkheid tussen leerlingen. Daarom moet die bijdrage weer echt vrijwillig worden. LVGS was onderdeel van een brede coalitie van maatschappelijke organisaties die het initiatief ondersteund heeft en ondersteunt.

OVER LVGS | Over vrijheid en verantwoordelijkheid, over geven en ontvangen

NIEUWSBRIEF DEC | In 2019 was ‘de vrijheid van onderwijs’ weer vaak in het nieuws. Het is geen verrassing dat LVGS een principieel voorstander is van de vrijheid van onderwijs. Het gaat om de vrijheid die ouders hebben om een school te kiezen die bij hun kind past, die aansluit op hun levensvisie of levensovertuiging. De publieke, maatschappelijke ruimte die onderwijs inneemt, behoort niet alleen de overheid toe, maar vooral de burgers. Individueel en collectief. De bedoeling van de vrijheid van onderwijs is verbonden met deze overtuiging, maar ook met de overtuiging dat ons maatschappelijk bestel van onder opgebouwd is en wordt, en niet van bovenaf wordt uitgedacht en neergezet. In een tijd als de onze is het van belang dat deze vrijheid van onderwijs weerbaar wordt gemaakt. Lucebert mocht dan wel dichten dat ‘alles van waarde weerloos is’, maar daarmee is niet gezegd dat we het zomaar uit onze handen mogen laten vallen. Het vraagt een gezamenlijk gedragen verantwoordelijkheid, vanuit de breedte van de politiek en de onderwijswereld.

Column | Identiteitsgebonden benoemingsbeleid: een voortdurende schoolstrijd

Door: Jan Westert

NIEUWSBRIEF DEC | Dr. Niels Rijke heeft een vuistdik en zeer lezenswaardig proefschrift[i] afgeleverd over het identiteitsgebonden benoemingsbeleid op orthodox-protestantse scholen. Ik mocht een bijdrage leveren op het symposium voorafgaand aan zijn promotie. Een kernaspect van de vrijheid van onderwijs is het benoemingsbeleid. In de loop der jaren is dat benoemingsbeleid door de botsing met mensenrechten en het recht op privacy minder vanzelfsprekend geworden. Ik raad bestuurders en toezichthouders aan om het boek aan te schaffen. Het is een spiegel om diep in te kijken.

Interview | Een buitenmens die door binnen is gevormd

NIEUWSBRIEF DEC | Het is op een donkere, regenachtige novemberdag dat ik – Marnix Niemeijer – in Zwolle de bestuursverdieping van Greijdanus binnenloop. Op die verdieping zit niet alleen het bestuursbureau van Greijdanus, maar ook dat van Florion. Ik ben op weg naar Gert Laarman. Met zijn zachte, rustige stem vraagt hij of ik koffie wil. Even later heb ik een kop koffie voor mij staan. Dit kleine gebaar laat een eigenschap van Gert en van zijn leiderschap zien: faciliteren.

Samen werken aan brede vorming

NIEUWSBRIEF DEC | In de nieuwsbrief van juni vertelden we voor het eerst over onze samenwerking op het gebied van vorming. Daarom nu een korte introductie, zodat we dit keer wat kunnen vertellen over wat de samenwerking oplevert. Als scholen zijn Greijdanus en de GSR elk op hun eigen manier bezig met ontwikkelingen op het gebied van brede vorming. Omdat we merkten dat we niet alles zelf kunnen hebben we samenwerking gezocht. Met elkaar en met experts vanuit Verus en de TU Kampen. Samen werken we aan een conceptueel kader voor vorming, het bouwen aan vormingscurricula, instrumentarium voor evaluatie van vorming en de manier waarop we docenten toerusten om met vorming bezig te zijn.

Basisschool De Akker op expeditie: ‘meer vrijheid betekent meer overleg’

NIEUWSBRIEF DEC | Erik van Pijkeren (48) leidt de expeditie op De Akker in Rijswijk (LEV-WN), een school met 180 leerlingen. De onderbouw is sinds september ingedeeld in stamgroepen. Het is voor leerkrachten ‘knetterhard’ werken, maar er bloeit van alles op. ‘Het doel is duidelijk. We willen onderwijs met oog op de toekomst. De maatschappij verandert snel, dus er is binnen scholen een grote verandering nodig. We willen kinderen vaardigheden leren die voorheen onderbelicht bleven. Overleggen, plannen, maar ook omgaan met teleurstellingen. Binnen school hebben we een paar stappen gezet. Het eerste besluit was: stoppen met het leerstofjaarklassensysteem. Dus vaste methodes, vaste groepen, vaste lokalen: die gaan er allemaal uit. Noem het kindgericht onderwijs of gepersonaliseerd leren; de ontwikkeling van het kind komt voorop. De leerstof is niet langer leidend. Dat is de grootste verandering. Dan hoor je al snel: het wordt te individualistisch. Maar zo pakken wij dat niet aan. Werken in de groep is juist belangrijk.’

In gesprek met Arie Slob over identiteit en onderwijs

21-11-2019 | Onderwijsminister Arie Slob spreekt op maandagochtend 2 december op de bijeenkomst van het christelijke netwerk ‘Identiteit als Sterk Merk’. De deelnemers aan de bijeenkomst gaan met de minister in gesprek over ontwikkelingen rond schoolidentiteit. Scholen uit het primair en voortgezet onderwijs komen in dit netwerk samen om kennis te delen en vorm te geven aan levensbeschouwelijke identiteit in school. Locatie: Het Brandpunt te Doorn. Tijd: van 9.45 – 13.00 uur, met afsluitend een lunch. Voor informatie en om je op te geven: zie flyer in dit bericht. Van harte welkom!

De Rank in Arnhem en de Passie gaan samenwerken

23-09-2019, Houten/Arnhem | Evangelische basisschool De Rank in Arnhem en de Passie – koepel voor evangelische scholen in het voortgezet onderwijs in Utrecht, Wierden en Rotterdam en basisschool De Rots in Ede – hebben het initiatief genomen om samen te werken! De scholen hebben als wens de samenwerking tussen scholen met de evangelische identiteit in Nederland te versterken. Dit heeft de Passie ingezet met de bestuurlijke overdracht van evangelische basisschool De Rots in Ede per 1 januari 2019. De bestuurlijke samenwerking met De Rank is een mooie vervolgstap.

Bijdrage LVGS rondetafelgesprek OCW over de vrijheid van onderwijs

29-08-2019 | Op 4 september 2019 vindt met de commissie Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een hoorzitting/rondetafelgesprek plaats over artikel 23, de vrijheid van onderwijs. LVGS is een van de genodigde partijen om zijn visie hierop te geven. Die visie is vastgelegd in een ‘position paper’. Kern daarin is dat LVGS veel waarde hecht aan de vrijheid van onderwijs, omdat het ouders de vrijheid geeft om een school voor hun kind te kiezen die bij hun visie of levensovertuiging past. Binnen de Nederlandse samenleving biedt de vrijheid van onderwijs ruimte aan minderheden met een eigen mensvisie. Daarnaast borgt de vrijheid van onderwijs de pedagogische ruimte van scholen om hun maatschappelijke opdracht vorm te geven. LVGS vindt het daarom essentieel om niet alleen over het bestaan, maar ook over de bedoeling van de vrijheid van onderwijs te spreken. Als dit grondrecht wordt misbruikt, is het de taak van het onderwijs én de overheid om de vrijheid van onderwijs weerbaar te maken.

Bij Menso Alting gaat het om vormen en opleiden

NIEUWSBRIEF JUNI | ‘Bij Mbo Menso Alting leer je niet alleen de vaardigheden en kennis die je nodig hebt voor het werk dat je wilt gaan doen, je leert er vooral veel over jezelf’, aldus directeur Bert Veuger. De christelijke beroepsopleiding in Zwolle biedt opleidingen voor de sectoren Zorg & Welzijn, Onderwijs & Opvoeding, Dienstverlening, Handel & Commercie en Office & Management. De school is onderdeel van de Landstede Groep. ‘We onderscheiden ons door onze identiteit; we willen leerlingen laten zien wat christen zijn kan betekenen voor je vak.’

Vrijheid van onderwijs

NIEUWSBRIEF JUNI | De vrijheid van onderwijs staat weer ter discussie. Lodewijk Asscher heeft in de Tweede Kamer de handschoen opgepakt, omdat hij van mening is dat bijzonder onderwijs een veroorzaker van segregatie is en een beweging naar meer gelijke kansen in de weg staat. Daarnaast heeft het gedoe rond het Amsterdamse Cornelius Haga Lyceum voor heel wat rumoer gezorgd. Op het moment van schrijven is overigens nog niet duidelijk wat nu precies onderwijsmatig het ‘gedoe’ is. Het lijkt er vooralsnog op dat de bestuurder zich in woord en daad onbehoorlijk heeft gedragen. Een kwalijke zaak, maar een incident waarop gereageerd kan worden zonder meteen artikel 23 van stal te halen. Dat dit toch gebeurt, zegt niet alleen iets over de schrikreactie die veel mensen krijgen bij het woord ‘islam’, maar zegt ook iets over hoe tegen religie in het algemeen wordt aangekeken. Religie indoctrineert. Religie staat vrijheid in de weg.

OVER LVGS | Samen werk maken van voluit christelijk onderwijs

NIEUWSBRIEF JUNI | In de afgelopen maanden heb ik gesproken met zo’n dertig bestuurders – en soms ook met directeuren – van scholen die goed en expliciet christelijk onderwijs voorstaan. Allen waren lid van Verus, een aantal ook van LVGS. In de gesprekken draaide het met name om de vraag hoe Verus ook deze scholen naar de toekomst toe goed kan blijven bedienen. Wat is daarvoor nodig binnen de vereniging en binnen de werkorganisatie?

Bijzonder gevormd

NIEUWSBRIEF JUNI | Bijzonder gevormd, wat is dat? Is dat iets anders dan gewoon gevormd zijn? En wat is vorming eigenlijk? Op vrijdag 24 mei 2019 presenteerde Tirza van Laar op de 3e netwerkbijeenkomst de nieuwe publicatie van de leerstoel Christelijke Identiteit aan de TU in Kampen: ‘Bijzonder gevormd, over vorming in het christelijk onderwijs’. Deze publicatie sluit aan bij de gaande gesprekken in de samenleving en in het onderwijs over het vergroten van de aandacht voor bredevorming van de leerling. Bovenstaande vragen komen in het boekje aan de orde.

Interview | Een stap op het water zetten

NIEUWSBRIEF JUNI | Rond half negen loop ik GSG Guido in Amersfoort binnen. De school is nog leeg. Bij Guido begint de eerste les pas om 9.00 uur. Een geste richting al die leerlingen die vanuit de regio komen. Ik loop verschillende trappen op tot ik bij de kamer van Kees Koelewijn kom. Kees zit niet in ‘kamer 1’ – een royale bestuurskamer op stand – maar ergens in de hoek van een gang ‘driehoog achter’. Dat laat iets zien van wie hij is: hij is zeker niet te beroerd om op een zeepkist te staan, maar hij is niet iemand die dat zo nodig steeds moet doen.

Samen werken aan brede vorming

NIEUWSBRIEF JUNI | Als scholen zijn de GSR en het Greijdanus elk op hun eigen manier bezig met ontwikkelingen op het gebied van brede vorming. Op het Greijdanus is het Agoramodel als ordeningsmodel voor vorming doorontwikkeld naar de levensbeschouwelijke identiteit van de school. De visievan Greijdanus op vorming is beschreven en er zijn vormingsdoelen geformuleerd om richting te geven aan de ervaringen die we jongeren als school willen bieden. Van daaruit wordt er in de school een curriculum gebouwd. De GSR is anders te werk gegaan. De school heeft vanuit haar visie op vorming geïnventariseerd wat er in de school allemaal al gebeurt. Daarbij denkt de GSR na over verdiepingen die hierin aan te brengen zijn, bijvoorbeeld vanuit de manier waarop er individueel en in de groep op vorming wordt gereflecteerd. Ook is de GSR betrokken bij de Academische Werkplaats rond burgerschapsvorming. Het meetinstrument dat door de Academische Werkplaats is ontwikkeld, wordt op de GSR gebruikt en vormt aanleiding tot gesprekken over urgentie en invulling van het vormingsonderwijs.

Duurzaam pionieren in het onderwijs

NIEUWSBRIEF MAART | Begin januari had ik een mooi idee voor een eerste bijeenkomst met schoolleiders en bestuurders: starten met een video waarin jongeren ons vragen om onze verantwoordelijkheid te nemen en hen te helpen om betrouwbare kennis te verzamelen over de grote vragen van klimaatverandering, ongelijkheid, vervuiling en verspilling, macht en leiderschap. De recente klimaatstakingen van de jongeren op het Malieveld hebben mijn idee ingehaald. Het goede nieuws is dat hun zorgen nu op onze agenda’s komen. Maar wat kunnen we? Met die vraag ga ik graag met schoolleiders aan de slag. Niet vanuit het antwoord, maar door het gezamenlijk verkennen en kennis en ervaringen delen. Verus en LVGS hebben juist bij deze complexe vragen een voortrekkersrol te nemen.

Paarse Vrijdag bij GSR

NIEUWSBRIEF MAART | Paarse vrijdag; het is een fenomeen dat de laatste jaren tot steeds meer scholen is doorgedrongen. Ook op de GSR besteedden we er in december 2018 aandacht aan. En dat is niet vanzelfsprekend. De Paarse vrijdag is een dag die door de landelijke LHBT-organisaties wordt georganiseerd. Het is terecht om aandacht te vragen voor de LHBT-ers; we komen ze ook binnen de GSR tegen. Wij willen graag een veilige school zijn, voor iedereen en in allerlei situaties. Daarom besloten we om deze vrijdag niet ongemerkt voorbij te laten gaan. Een werkgroepje van leerlingen en medewerkers van de school heeft de dag verder voorbereid.

Interview | What you see is what you get

NIEUWSBRIEF NOV | Een grote tafel vangt je blik als je de kamer binnenloopt van Roelof van den Berg. Hij houdt van het gesprek. Niet iemand die graag over koetjes en kalfjes praat. Daar is hij niet zo sterk in, vindt hij zelf. Wel is hij uit op echt contact: elkaar in de ogen kijken, het inhoudelijke gesprek dat best scherp mag zijn, maar ook humor en gezelligheid. Op de lange wand is een grote, lange afbeelding van Kidspraise te zien. Ook dat is Roelof. Actief je inzetten voor de schoolgemeenschap: daar waar leerlingen, ouders en collega’s het samen goed hebben en God ontmoeten. Gemeenschapszin, bergen energie en veel enthousiasme.

Identiteitsplein.nl: vraagbaak voor leerkrachten

NIEUWSBRIEF MAART | Op het identiteitsplein.nl moeten leerkrachten in het christelijk onderwijs zowel hun vragen als hun ideeën kwijt kunnen. Want het is goed dat een school een dagopening en -sluiting heeft, “maar dat is de saus, en het gaat om de marinade: hoe werkt je geloof door in je dagelijkse lespraktijk?”, zegt Klaas Koelewijn, programmamanager van de leerstoel Christelijke Identiteit aan de TU Kampen. Op 8 februari 2019 is het identiteitsplatform live gegaan.

Lancering Identiteitsplein.nl

08-02-2019 | Bestaat er iets als christelijke wiskunde? Hoe kijk je als christen naar je leerlingen? Hoe ga je om met spannende situaties in de klas? Het zijn zomaar drie vragen die aan bod komen op Identiteitsplein. Dit nieuwe multimediale platform wordt op 8 februari 2019 gelanceerd. Identiteitsplein.nl biedt christelijk onderwijspersoneel een plek voor inspiratie, visie, informatie en discussie. Een plek om samen te zoeken naar oude en nieuwe manieren om geloof en onderwijs samen te brengen.

Bijdrage LVGS aan rondetafelgesprek ‘Meer ruimte voor nieuwe scholen’

06-12-18 | Op donderdag 6 december was er een rondetafelgesprek, georganiseerd door de commissie voor OCW van de Tweede Kamer, over het wetsvoorstel Meer ruimte voor nieuwe scholen (MRvNS). Vertegenwoordigers vanuit het onderwijsveld gaven hun menig over MRvNS en beantwoorden vragen van onderwijsspecialisten uit de Tweede Kamer. Marnix Niemeijer gaf in de LVGS-bijdrage aan dat het wetsvoorstel MRvNS zoals dat door Minister Slob is voorbereid positief gewaardeerd wordt. “Het wetsvoorstel neemt de vrijheid van onderwijs serieus, door het bij de tijd te brengen.”

Burgerschapsvorming – wordt vervolgd

NIEUWSBRIEF NOV | Sinds 2006 kent Nederland de wet ‘actief burgerschap en sociale integratie’. De wet- en regelgeving geeft scholen veel ruimte voor een eigen invulling van het burgerschapsonderwijs. De wet erkent de eigen identiteit van scholen en de vrijheid die vorm te geven en ziet burgerschapsvorming als een onderdeel van het ‘waartoe’ van het onderwijs. De wet gaat er vanuit dat leerlingen opgroeien in een pluriforme samenleving en is er op gericht dat leerlingen kennis hebben van en kennismaken met verschillende achtergronden en culturen van leeftijdgenoten. Zo wordt gewerkt aan actief burgerschap en sociale integratie.

Identiteit als Sterk Merk: van project naar proces

NIEUWSBRIEF NOV | Op 6 maart 2015 was de kick-off van het project Identiteit als Sterk Merk (IASM). Circa 20 personen verbonden aan 14 primair- en voortgezet onderwijsorganisaties gingen onder leiding van een proces- en inhoudelijk regisseur onderweg naar expliciet christelijk onderwijs. De kern van het project was gericht op het inhoudelijk laden van de christelijke identiteit van het onderwijs- en leerconcept. De route zou meerjarig zijn, met minimaal drie fasen. In dit artikel een verslag over waar we nu staan en hoe we verder willen gaan, aangevuld met korte verslagen over de doorwerking op een aantal scholen.

De noodzaak van een duurzaamheidsambitie

Ik schrijf deze bijdrage in de week dat het IPPC (het intergouvernementele plan tegen klimaatverandering) een rapport publiceerde dat uitgebreid in het nieuws kwam. Het rapport werkt de afspraken die op de klimaattop in 2015 in Parijs zijn gemaakt, verder uit. Belangrijke boodschap: omdat het een groot verschil maakt of de aarde 1,5 graden opwarmt of 2 graden, moeten landen er alles aan doen om de temperatuurstijging beperkt te houden tot 1,5 graden Celsius. Het rapport stelt daarbij dat het nog niet te laat is om beneden de 1,5 graden opwarming te blijven, maar dat dan wel ‘snelle, verstrekkende en nooit eerder vertoonde veranderingen’ nodig zijn. Dat betekent grootschalige veranderingen voor energiesystemen, hoe we omgaan met de grond en hoe we ons voortbewegen, aldus het rapport.

OVER LVGS | Durf te ontwikkelen: vooruitblik naar 2019

NIEUWSBRIEF NOV | Begin oktober was ik op de Greijdanusmedewerkersdag, die eens in de twee jaar wordt gehouden. Het thema van de dag was ‘Durf te ontwikkelen’. Een pakkend thema: het combineert beweging met moed. Het is ook een passend thema, omdat je het kunt betrekken op alle mensen die samen een schoolgemeenschap vormen. Ook al was het een medewerkersdag, de zinsnede is ook (of juist) van toepassing op leerlingen, maar zeker ook op ouders. Durf mee te gaan in de beweging die onderwijs is. Durf mee te gaan in de dynamieken van het Koninkrijk van God, die geduid worden in de waarden van het Greijdanus College.

Jaar overdoen, dat hoeft niet meer

Greijdanus College op maat

26-10-2018 | Op het Zwolse Greijdanus College behoort zitten blijven binnen een paar jaar tot het verleden. Directeur Martin Jan de Jong legt het hoe en waarom uit.
Je kunt niet meer blijven zitten op het Greijdanus. Dat zal veel leerlingen als muziek in de oren klinken? ,,Hahaha. Nou, ja en nee. We zetten de eerste stappen. Het is al praktijk op onze vestiging in Meppel en we hopen dit binnen drie jaar op al onze vestigingen (Zwolle, Hardenberg, Enschede) te hebben doorgevoerd.”

Financiering van godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs op openbare scholen

19-10-2018 | Godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs op openbare scholen moet structureel bekostigd worden. Een wetsvoorstel dat dit regelt werd twee jaar geleden door de Tweede Kamer aangenomen. Maar bij het voorstel over bekostiging heeft LVGS samen met acht andere organisaties serieuze vragen. Zij hebben een brief geschreven aan de onderwijscommissies in de Eerste en Tweede Kamer. In die brief vragen de organisaties om een sterke financiële randvoorwaarden.

Greijdanus heeft eigen keurmerk: GO

09-10-2018 | Vanaf vandaag draagt Greijdanus een eigen keurmerk: GO. GO is het resultaat van een jarenlang proces waarbij de christelijke identiteit op verschillende manieren zichtbaar wordt en doorwerkt in het héle schoolklimaat: het onderwijs, de positie van jongeren en medewerkers, de inrichting van gebouwen en de betekenis van de school voor het welbevinden van de jongeren. Die samenhang vanuit verschillende onderwerpen en de brede doorwerking van de christelijke missie, maakt GO ook onderscheidend ten opzichte van andere VO-scholen. De scholengemeenschap wil hiermee voorop lopen in de christelijke vorming van jongeren, waarbij de veranderingen langzaam maar zeker zichtbaar worden in de hele scholengemeenschap. GO staat voor christelijk VO en geeft beweging en groei aan, want de school wil de identiteit van de school blijven ontwikkelen.

Wetsvoorstel ‘Meer ruimte voor nieuwe scholen’ door minister Arie Slob aangepast

08-10-2018 | Het wetsvoorstel ‘Meer ruimte voor nieuwe scholen’ wil meer ruimte bieden voor het stichten van scholen die aansluiten bij de wensen van ouders en leerlingen. Anders gezegd: het wetsvoorstel wil de vrijheid van onderwijs meer bij de tijd brengen. Het wetsvoorstel dat onder verantwoordelijkheid van minister Arie Slob tot stand is gekomen, is een aangepaste versie van een eerder wetsvoorstel dat door zijn voorganger Sander Dekker was ingediend. De aangebrachte aanpassingen, waarvoor LVGS in samenwerking met Verus heeft gepleit, zijn verbeteringen ten opzichte van de eerdere versie.

LVGS steunt de campagne ‘Samen zijn wij school’

11-09-2018 | Er gaat veel goed op Nederlandse scholen. Elke dag zetten onderwijsprofessionals en ouders zich in voor de toekomst van hun leerlingen en kinderen. Helaas komt het ook voor dat school en ouders botsen. Misschien wel vaker dan vroeger. De stress en werkdruk die hierdoor ontstaan zijn voor niemand prettig of goed. Ook zijn er verwachtingen en spelen er vragen. Alleen als we die benoemen kunnen we de oplossingen vinden; met elkaar! Met ‘Samen zijn wij school’ is daar aandacht voor. De campagne ‘Samen zijn wij school’ (www.samenzijnwijschool.nl) roept ouders en scholen op om nog meer samen te werken aan het succes en welbevinden van leerlingen.

OVER LVGS | Openheid en eigenheid

18-06-2018 | Net als bij voetballen heeft iedereen in Nederland een mening over het onderwijs. Iedereen is immers linksom of rechtsom een ervaringsdeskundige. Ook de scholen die zich verbonden weten met LVGS hebben een mening: onderwijs heeft ten diepste te maken met de gewetensvrijheid van ouders – en bij het ouder worden: ook van leerlingen/studenten – om te kiezen voor onderwijs dat bij de eigen visie op een goed leven past. Wie ben je? Wie wil je zijn? Aan welke (wereld)samenleving wil je bijdragen? Heel kort gezegd vinden LVGS-leden dat onderwijs ruimte moet geven voor een eigentijdse, betekenisvolle vorming tot burger van het Koninkrijk van God en de gerechtigheid die daar bij hoort.

Column | Van werkdruk naar werkplezier

Door Antoinette Heijink, Directeur gbs de Wierde (Winsum)
19-06-2018 | Drie jaar geleden stapte ik als zogeheten zij-instromer binnen in de wondere wereld van het onderwijs, na jaren werkzaam te zijn geweest als zelfstandig communicatieadviseur voor overheden en maatschappelijke organisaties. Door een samenloop van omstandigheden kreeg ik de kans om samen met mijn duo-collega Grietje Verbree – een echte rot in het onderwijsvak – leiding te geven aan gbs De Wierde in Winsum, een school met circa 200 leerlingen ten noorden van Groningen. In één van de eerste bijeenkomsten die ik bezocht in mijn nieuwe rol ontmoette ik een psycholoog die haar dagen vulde met hulp aan leerkrachten met burn-out: één op de vijf zat er tegenaan, verzekerde ze me. Ik realiseerde me dat dat één van onze speerpunten zou worden als directie: bijdragen aan een gezonde balans in het werk van teamleden.

Burgerschap op de GSR

20-06-2018 | De overheid heeft enkele jaren geleden de maatschappelijke stage afgeschaft, maar de GSR (VO) in Rotterdam heeft toen besloten om daar toch mee door te gaan. Met dat besluit zijn ze nu blij, gezien de recente aandacht voor burgerschapsvorming. Met de maatschappelijke stage – zoals bijvoorbeeld de huiswerkklas en ondersteuning taalonderwijs voor basisschool de Meridiaan – werkt de GSR op laagdrempelige wijze aan burgerschapsvorming. Leerlingen leren hiervan, plus de school kan zo ook van betekenis zijn voor de stad Rotterdam. Dat is ook de missie van de stichting Vrienden van GSR, die ‘Samen leren leven’ als slogan gebruikt.

Identiteit als Sterk Merk – Van project naar partnerschap

21-06-2018 | Afgelopen drie jaar heeft de Leerstoel Identiteit van de Theologische Universiteit Kampen onder leiding van Roel Kuiper in opdracht van LVGS gewerkt aan het project identiteit als sterk merk. In dit artikel kijken we terug op de opbrengsten van het project: onder andere een visiedocument, een basistheorie voor christelijk onderwijs met de titel ‘Mensen kunnen bloeien’ en een daarbij behorend theologisch kader. Ook zijn op de meeste scholen individuele doorwerkingstrajecten gestart. Tot slot kijken we vooruit: naar het vervolg in de vorm van partnerschap, waarbij toerusting, netwerken/platforms en een kennisinfrastructuur belangrijke elementen zijn.

‘Leren van binnenuit’ op de ARS

16-06-2018 | De Dr. A. Risaeusschool (ARS) in Hardenberg werkt door de hele school heen met het concept ‘Leren van binnenuit’. Het begon met een cursus kernreflectie binnen het team. Het denken en werken vanuit (door God gegeven) kernkwaliteiten werd zo gewaardeerd, dat men besloot dit te gaan vertalen in het werken met de kinderen op school, zo vertelt leerkracht en onderwijsinnovator Klaas Veldman van de ARS. Inmiddels is het een heus onderwijsconcept geworden met doorwerking tot in het contact met ouders, externe partners, maar ook het kinder- en jeugdwerk in de plaatselijke kerkelijke gemeente.