Het godsdienstonderwijs is een wezenlijk element in de christelijke school. Maar ook islamitische scholen hebben godsdienstonderwijs en ook in het openbaar onderwijs kan godsdienstonderwijs worden ontvangen als ouders daar prijs op stellen.

Vanaf augustus 2007 is het zover. Scholen voor voortgezet onderwijs mogen in havo en vwo het vak godsdienst/levensbeschouwing als examenvak aanbieden. In de afgelopen tijd heeft het LVGS, vertegenwoordigd door de heer Huib van Leeuwen, sectordirecteur van de Gereformeerde School Randstad (GSR), samen met andere organisaties in het christelijk onderwijs, het thema nader uitgewerkt. Daarbij zijn argumenten voor en tegen gewogen.

Onderwijsvrijheid is sinds 1917 in de grondwet verankerd, in artikel 23. Vrijheid van onderwijs is één van de grondwettelijke vrijheden. Het gereformeerd onderwijs waardeert de ruimte voor eigen invulling van het onderwijs hoog.

Input voor verkiezingsprogramma m.b.t. onderwijsparagraaf.

In de EO-gids Visie stond in de rubriek Slijpsteen een artikel over de verschillende christelijke scholen in Nederland. De kop luidde ‘Versnippering is funest voor het christelijk onderwijs’. Het ging om een uitspraak van een leerkracht (en moeder) op een protestants-christelijke basisschool. Zij zei het omdat ze met lede ogen aanziet hoe kinderen van positief-christelijke ouders haar school voorbijgaan of (bijvoorbeeld) overstappen naar een evangelische school. Dat kan inderdaad pijn betekenen voor de aderlatende school. Maar er is meer over te zeggen.

Per 1 augustus 2010 zijn verschillende nieuwe wetten en regelingen van kracht geworden. Vanwege het belang daarvan geven we hierna een kort overzicht.

Dit wetsvoorsel ontmoet niet aleen van ons, de andere besturenorganisaties en de PO-raad stevige kritiek, maar ook vanuit de Eerste Kamer, waar het in behandeling is. VVD, CDA, ChristenUnie en SGP stelden pittige vragen.

De Onderwijsraad heeft opnieuw een advies uitgebracht over een initiatiefwetsvoorstel waarin scholen verplicht worden elke leerling te accepteren die de grondslag zegt te accepteren. De raad noemt de doelstelling van het initiatief, zoals bestrijding van segregatie en vergroting van keuzevrijheid van leerlingen en ouders, nastrevenswaardig. Tegelijkertijd moet ze constateren dat het initiatief weinig wijziging brengt in de bestaande verhoudingen; er is al de nodige wetgeving tot stand gekomen op dit gebied. Daarbij geldt dat het bijzonder onderwijs al een evenredig deel van de achterstandsleerlingen opneemt, terwijl slechts een zeer klein deel van de scholen selecteert op grond van de richting.

Na bijna twintig jaar schaalvergroting is er de laatste jaren steeds meer aandacht voor mogelijk negatieve gevolgen hiervan. Zo is er het pleidooi voor het faciliteren van initiatieven door ouders en leraren tot verzelfstandiging binnen en buiten het bestaande bestuurlijke verband. Dit zijn zinnen uit een zeer recent advies van de Onderwijsraad getiteld: Verzelfstandiging in het onderwijs I. Dat advies gaat over de mogelijkheden van ‘opting out’: de mogelijkheid dat ouders de school veranderen naar binnen toe (interne verzelfstandiging), of zelfs uit het bestuur treden (externe verzelfstandiging).

CDA-kamerlid Jan Jacob van Dijk heeft een initiatiefwetsvoorstel ingediend waarmee moet worden bereikt dat de inspectie de vinger aan de pols houdt in de startfase van nieuwe scholen. Aanleiding was de omstandigheid dat vanaf 2007 een aantal nieuwe basisscholen met een radicaal vernieuwingsconcept, bijvoorbeeld het Iederwijs-concept, voor bekostiging door het Rijk in aanmerking zijn gebracht. Ook een verzoek in 2009 tot stichting van een nieuwe islamitische basisschool door een bestuur dat al kampte met enkele zwakke en zeer zwakke scholen, leidde tot vragen of er geen nadere eisen aan de stichting van nieuwe scholen moeten worden gesteld.

Zonder stemming heeft de Eerste Kamer op 2 februari 2010 ingestemd met het wetsvoorstel 'Goed onderwijs, goed bestuur'. De wet treedt waarschijnlijk per 1 augustus 2010 in werking.

Het ND van 9 juni opent met: 'Het moet mogelijk zijn voor christelijke scholen om praktiserende homoseksuele docenten te weren als hun gedrag in strijd is met de grondslag.' Dat zou de strekking zijn van het advies van de Raad van State over de 'het enkele feit-constructie'.

Eind vorige week maakte Minister Plasterk bekend dat de Canon van de Nederlandse Geschiedenis als inspiratiebron in de kerndoelen wordt opgenomen. De Canon verplichten zou volgens hem de vrijheid van onderwijs te veel inperken. *

Eenderde van de scholen uit onze (38) grootste gemeenten zijn wat de leerlingenpopulatie betreft nog geen afspiegeling van de wijk waarin zij staan. De meeste winst om dit te bereiken zou moeten komen van de grote denominaties, zo wordt gesteld door onderzoekers. Maar in hun conclusies komen wel een paar eenzijdigheden naar voren.