Het Nederlandse onderwijs wordt met publieke middelen gefinancierd, zowel het openbaar als het bijzonder onderwijs. Het ligt dus voor de hand dat de overheid scholen toetst op onderwijskwaliteit. Het LVGS acht onderwijstoezicht een goede zaak, mits proportioneel uitgevoerd: scholen krijgen zo de inspectie die ze verdienen.

De Wet Medezeggenschap op Scholen (WMS) is op 1 jan 2007 van kracht geworden. Er is in de aanloop naar wetgeving een grondige discussie geweest over allerlei aspecten van de nieuwe WMS. Het LVGS heeft, samen met de bond voor Katholiek primair onderwijs, de KBO (KBO staat voor Katholiek basisonderwijs), de besturenorganisaties vertegenwoordigd in het wetgevingsoverleg.

Regelmatig krijgen we vragen hoe het nu zit met de stagevergoeding en de vergoeding aan vrijwilligers. Wat kan nu wel en wat kan er niet? We hebben e.e.a. uitgezocht en voor u op een rijtje gezet.

Met de oprichting van de PO-raad op 22 januari 2008 hebben alle sectoren in het onderwijs een sectororganisatie. De andere sectororganisaties zijn: de universiteiten (VSNU), De hogescholen (HBO-raad), de scholen voor middelbaar beroepsonderwijs, ROC's (MBO-raad), en de scholen voor voortgezet onderwijs (VO-raad).

Wie als teamlid of directeur iets leest over zwakke scholen denkt misschien ‘gelukkig hebben wij dat probleem niet’. En je slaat gauw de bladzijde om naar een wat leuker artikel. Maar hoe weet een school nu of het goed gaat? Is het vanzelfsprekend dat de inspecteur volgend jaar weer met een positief oordeel komt? Hoe kom je scheefgroei tijdig op het spoor? We hebben het nu niet over ‘early warning systemen’ en dergelijke, maar over de kenmerken van zwakke scholen. Ook een school die niet zwak is kan er plezier van hebben die te kennen. Want zwak word je niet van de ene op de andere dag, het is vaak een langzaam proces.

De PO-raad heeft een analyseteam gevormd en heeft daarbij ook een beroep gedaan op de LVGS-expertise. De specialisten van dit team kunnen bij scholen die dat wensen een analyse verrichten om te zoeken naar de oorzaken en factoren c.a. waardoor de school Zwakke School is geworden. Het LVGS steunt deze aanpak en participeeert in de uitvoering.

De laatste jaren staat de klokkenluider steeds meer in de belangstelling. In organisaties die het publieke domein betreffen is men er steeds meer van doordrongen geraakt dat het maatschappelijk belang ermee gediend is wanneer misstanden binnen organisaties worden gemeld.

In dertien punten zijn de elementen uit het toezichtskader van de inspectie op de basiskwaliteit en uit het referentiekader ondergebracht. Deze notitie is een verdere uitwerking van het referentiekader.

Over de werking van het klachtrecht bestaan nog te vaak misverstanden. Die hebben niet zelden te maken met een verkeerd beeld van de status van het klachtrecht en van de taak van de klachtencommissies. Dat bleek dit voorjaar nog uit vragen die de Stichting Veilig Onderwijs aan de minister stelde. De minister gaf deze zomer in een stevig betoog echter aan geen reden te zien om van de huidige opzet van de klachtenregeling af te stappen.

Zo werd gesteld op een congres over medezeggenschapsgeschillen. Naar de doorwerking van deze geschillen is onderzoek gedaan. Over een van de uitkomsten, namelijk dat MR-en wel eens geïntimideerd worden, schreven we al eerder. Maar er is meer te vertellen over het onderzoek en het congres dat op 8 oktober 2010 plaatsvond.

In het VO worden enkele schoolvakken aangeboden waarvoor geen specifieke lerarenopleiding bestaat, bijvoorbeeld het vak 'Onderzoek en Ontwerp'. Daardoor kunnen leraren voor deze vakken geen formele bevoegdheid behalen. Scholen zetten hiervoor docenten in met een bevoegdheid van een soortgelijk vak. Om hierover duidelijkheid te geven wil het ministerie wettelijk vastleggen welke getuigschriften van lerarenopleidingen een bevoegdheid geven voor deze vakken. Hiervoor wordt een beroep gedaan op de kennis van docenten, schoolleiders en schoolbestuurders in het VO.

De inspectie beoordeelt de kwaliteit van het onderwijs met behulp van een zogenoemd toezichtskader. Dit kader bevat een aantal indicatoren voor de beoordeling van de leerresultaten van scholen. De praktische uitwerking hiervan is vernieuwd.

Per 1 augustus 2010 zijn verschillende nieuwe wetten en regelingen van kracht geworden. Vanwege het belang daarvan geven we hierna een kort overzicht.

Risicogericht toezicht leidt tot een actievere betrokkenheid van besturen bij de borging en verbetering van de kwaliteit van hun scholen. Zij willen meer informatie daarover. Het risicogericht toezicht betekent veel minder toezichtslast voor scholen die niet in de risicogroep vallen.

Scholen die door de inspectie als ‘zeer zwak’ worden beoordeeld weten zich bijna allemaal binnen twee jaar te verbeteren. Dit zijn meestal duurzame verbeteringen, en vaak weten scholen zich in de loop der jaren nog verder te verbeteren. Een klein deel van de scholen heeft nog een derde jaar nodig om van het oordeel ‘zeer zwak’ af te komen. Het blijkt echter dat deze scholen zich na deze verlenging sterker verbeterd hebben dan de zeer zwakke scholen die zich binnen twee jaar wisten te verbeteren.