Input voor verkiezingsprogramma m.b.t. onderwijsparagraaf.

Vorige week is in de Tweede Kamer gesproken over het wetsvoorstel samenwerkingsschool. Daarbij diende D66 een amendement in om beperkingen voor het oprichten van een samenwerkingsschool uit het wetsvoorstel te halen. Dat amendement werd door de Kamer niet in behandeling genomen en zelfs als ‘destructief’ betiteld.

De Onderwijsraad adviseerde in mei 2010 over het vraagstuk van interne en externe verzelfstandiging van scholen. Daarbij kwam de behoefte van leraren en ouders tot verzelfstandiging van hun school binnen een groter geheel aan de orde. Nu ligt er een vervolgadvies, waarin opnieuw wordt ingegaan op de spanning tussen centrale sturing en behoefte aan autonomie op schoolniveau. Wat is een passende vorm voor de interne organisatie? Bij gebruikers is er soms zorg over de effecten van schaal op het niveau van de klas, de opleiding, het gebouw.

Christelijke managers zijn niet minder taakgericht, maar wel minder mensgericht dan niet-christelijke managers. Christelijke managers zijn even control-gericht als, maar minder commitment-gericht dan niet-christelijke managers. Protestantse en modern-katholieke managers zijn meer gericht op waardenoriëntatie dan behoudend katholieke en niet-christelijke managers. Geloof en spiritualiteit spelen een belangrijke rol in het management, maar protestanten hebben in dit opzicht een grote inhaalslag te maken.

In de EO-gids Visie stond in de rubriek Slijpsteen een artikel over de verschillende christelijke scholen in Nederland. De kop luidde ‘Versnippering is funest voor het christelijk onderwijs’. Het ging om een uitspraak van een leerkracht (en moeder) op een protestants-christelijke basisschool. Zij zei het omdat ze met lede ogen aanziet hoe kinderen van positief-christelijke ouders haar school voorbijgaan of (bijvoorbeeld) overstappen naar een evangelische school. Dat kan inderdaad pijn betekenen voor de aderlatende school. Maar er is meer over te zeggen.

Zo werd gesteld op een congres over medezeggenschapsgeschillen. Naar de doorwerking van deze geschillen is onderzoek gedaan. Over een van de uitkomsten, namelijk dat MR-en wel eens geïntimideerd worden, schreven we al eerder. Maar er is meer te vertellen over het onderzoek en het congres dat op 8 oktober 2010 plaatsvond.

Medezeggenschapsraden van het basis- of voortgezet onderwijs worden bij conflicten regelmatig geïntimideerd door de directie van die school. Dit viel te lezen in de kop van zowel Trouw als het Nederlands Dagblad. Zij baseren zich op een nog vertrouwelijk onderzoek van bureau Actis in opdracht van de Stichting Onderwijsgeschillen.

De inspectie beoordeelt de kwaliteit van het onderwijs met behulp van een zogenoemd toezichtskader. Dit kader bevat een aantal indicatoren voor de beoordeling van de leerresultaten van scholen. De praktische uitwerking hiervan is vernieuwd.

Per 1 augustus 2010 zijn verschillende nieuwe wetten en regelingen van kracht geworden. Vanwege het belang daarvan geven we hierna een kort overzicht.

Op woensdag 24 novemeber 2010 organiseert de Stichting Onderwijsgeschillen het vierde landeljke WMS-congres. Thema: 'Naar een professionele medezeggenschap'. Met een keuze uit maar liefst 32 workshops, waaronder twee verzorgd door het LVGS. De inschrijving is nu geopend.

Risicogericht toezicht leidt tot een actievere betrokkenheid van besturen bij de borging en verbetering van de kwaliteit van hun scholen. Zij willen meer informatie daarover. Het risicogericht toezicht betekent veel minder toezichtslast voor scholen die niet in de risicogroep vallen.

Dit wetsvoorsel ontmoet niet aleen van ons, de andere besturenorganisaties en de PO-raad stevige kritiek, maar ook vanuit de Eerste Kamer, waar het in behandeling is. VVD, CDA, ChristenUnie en SGP stelden pittige vragen.

De Onderwijsraad heeft opnieuw een advies uitgebracht over een initiatiefwetsvoorstel waarin scholen verplicht worden elke leerling te accepteren die de grondslag zegt te accepteren. De raad noemt de doelstelling van het initiatief, zoals bestrijding van segregatie en vergroting van keuzevrijheid van leerlingen en ouders, nastrevenswaardig. Tegelijkertijd moet ze constateren dat het initiatief weinig wijziging brengt in de bestaande verhoudingen; er is al de nodige wetgeving tot stand gekomen op dit gebied. Daarbij geldt dat het bijzonder onderwijs al een evenredig deel van de achterstandsleerlingen opneemt, terwijl slechts een zeer klein deel van de scholen selecteert op grond van de richting.

CDA-kamerlid Jan Jacob van Dijk heeft een initiatiefwetsvoorstel ingediend waarmee moet worden bereikt dat de inspectie de vinger aan de pols houdt in de startfase van nieuwe scholen. Aanleiding was de omstandigheid dat vanaf 2007 een aantal nieuwe basisscholen met een radicaal vernieuwingsconcept, bijvoorbeeld het Iederwijs-concept, voor bekostiging door het Rijk in aanmerking zijn gebracht. Ook een verzoek in 2009 tot stichting van een nieuwe islamitische basisschool door een bestuur dat al kampte met enkele zwakke en zeer zwakke scholen, leidde tot vragen of er geen nadere eisen aan de stichting van nieuwe scholen moeten worden gesteld.